Waarom we de modder nodig hebben voor de bloem
In de spreekkamer hoor ik het vaak: “Rob, ik wil gewoon dat dit gevoel stopt. Kan ik niet een knop omzetten?” Het is een volkomen logische wens. Niemand zit te wachten op paniek, rauwe rouw of die knagende zelftwijfel. We willen de rommel opruimen zodat we weer ‘gewoon’ kunnen leven.
Maar daar zit precies de paradox.
De lokroep van de grijze pil
Stel je voor dat ik die knop inderdaad had. Of een magische pil. Je neemt hem in en boem: alle psychische pijn is weg. Nooit meer een slapeloze nacht door angst, nooit meer de zwaarte van verdriet. Klinkt als een droom, toch?
Maar er zit een prijskaartje aan deze “emotionele bypass”. Pijn en waarden zijn namelijk twee kanten van dezelfde medaille. Je kunt de munt niet doormidden zagen.
Als je de pijn volledig uitschakelt, gebeurt er iets griezeligs: de kleur verdwijnt uit je leven. Want de reden dat je pijn voelt bij een verlies, is omdat diegene je dierbaar was. De reden dat je zenuwachtig bent voor die presentatie, is omdat je je werk serieus neemt.
Zonder pijn is er geen passie. Zonder modder is er geen bloem.
De prijs van de verdoving
In de nieuwe tool op de ACT Werkplaats, De Keuze, maken we dit visueel. Kies je voor de pil? Dan wordt de hele interface grijs. Het is veilig, ja. Het is rustig, zeker. Maar het is ook doods.
Het is de staat waarin veel mensen binnenkomen die al jarenlang aan ‘experientiële vermijding’ doen: ze voelen de pijn niet meer zo scherp, maar ze voelen de liefde, de pret en de verbinding ook niet meer. Ze zijn een toeschouwer geworden van hun eigen leven.
Kiezen voor de rotzooi
Bereidheid (Willingness) is misschien wel het meest misbegrepen concept in onze beroepsgroep. Het is geen ‘leuk vinden’. Het is niet eens ‘accepteren’ in de zin van goedkeuren.
Bereidheid is simpelweg de bereidheid om de hele medaille te dragen. Het is zeggen: “Ik neem de modder erbij, omdat ik die bloem zo ontzettend de moeite waard vind.”
Wat dit vraagt in de spreekkamer
Als professionals is onze taak niet om de pijn van de cliënt te ‘fixen’. Onze taak is om de cliënt te helpen herinneren waar die pijn naar wijst.
De volgende keer dat een cliënt vraagt om de ‘uit-knop’, stel dan de vraag uit de tool: “Als ik je een pil kon geven die de pijn weghaalt, maar die ook de verbinding met alles waar je om geeft verbreekt… zou je hem dan nemen?”
Het antwoord op die vraag is het begin van de echte therapie.