Waarom ik voor het Keuzepunt kies (en soms toch voor de Matrix)
Als je door de ACT-wereld wandelt, kom je vroeg of laat in twee kampen terecht. Aan de ene kant heb je de aanhangers van De Matrix (Kevin Polk) en aan de andere kant de fans van Het Keuzepunt (Russ Harris/Ciarrochi/Bailey).
Sinds deze week staat de ACT Matrix ook digitaal in de werkplaats. En eerlijk is eerlijk: hoewel ik zelf in de praktijk bijna altijd naar het Keuzepunt grijp, is de Matrix een waanzinnig krachtige tool.
Maar wat is nu eigenlijk het verschil? En wanneer gebruik je wat?
Dezelfde motor, ander chassis
Laten we vooropstellen: in de kern doen ze precies hetzelfde. Beide modellen helpen je cliënt om twee fundamentele ACT-vragen te beantwoorden:
- Wat wil ik doen (Waarden/Toenaderen)?
- Wat zit me daarbij in de weg (Gedachten/Gevoelens)?
Ze leren je cliënt allebei om gedrag te discrimineren: beweeg ik nu weg van mijn pijn, of naar mijn waarden toe?
Het Keuzepunt: De Splitsing in de Weg
Voor mij persoonlijk voelt het Keuzepunt het meest dynamisch. Het is een actiemodel. Er is een situatie, er zijn ‘haken’ (gedachten/gevoelens), en BAM: daar is het keuzemoment.
Ga je aan de haak (wegbewegen) of kom je los (toenaderen)? Het is visueel heel sterk omdat het de consequentie van gedrag laat zien: de pijl naar links leidt tot een ander leven dan de pijl naar rechts.
Mijn conclusie: Ideaal voor focus op het moment van kiezen en het doorbreken van patronen.
De Matrix: Sorteren en Overzicht
De Matrix voegt een extra dimensie toe: de verticale as. Het onderscheid tussen Binnen (mentale ervaringen) en Buiten (zintuiglijke waarnemingen). Hierdoor is de Matrix meer een sorteer-taak. Je helpt de cliënt om alles wat door elkaar loopt even rustig in vier laatjes te stoppen.
Mijn conclusie: Het creëert letterlijk afstand (defusie) door te sorteren. Heel fijn voor cliënten die overspoeld raken door chaos.
Kwestie van smaak
Waarom gebruik ik liever het Keuzepunt? Omdat ik houd van de eenvoud van die “V-splitsing”. Het nodigt uit tot directe actie in de spreekkamer. Maar ik merk dat sommige cliënten dat te abstract vinden. Zij hebben de houvast van de vier kwadranten nodig.
Zelf proberen? Beide tools staan nu klaar in de act werkplaats. Kijk wat bij jou past.