ACT binnen FACT: Herstel in de wijk
Binnen de FACT-teams zijn we gewend om intensieve zorg te bieden aan mensen met ernstige psychische aandoeningen (EPA). De focus ligt op stabilisatie, herstel en meedoen in de maatschappij. Steeds vaker zien we dat Acceptance & Commitment Therapy (ACT) hierin een onmisbare schakel wordt.
Waarom de match zo goed is
Gezien de complexiteit van de problematiek bij onze doelgroep, werkt een strikte ‘klachtgerichte’ aanpak niet altijd. Chronisch lijden laat zich niet altijd oplossen. ACT biedt hier een ander perspectief:
- Transdiagnostisch werken: FACT-cliënten hebben vaak complexe, overlappende diagnoses (verslaving, persoonlijkheid, stemming). ACT kijkt niet naar het label, maar naar de functie van het gedrag. Hierdoor is het breed inzetbaar zonder steeds van protocol te hoeven wisselen.
- Focus op herstel (Waarden): In plaats van wachten tot de symptomen weg zijn, moedigt ACT aan om nu al stappen te zetten richting een waardevol leven. Dit sluit naadloos aan bij de herstelvisie.
- De relatie: De gelijkwaardige houding (“we zitten in hetzelfde schuitje”) past goed bij de outreachende en presentie-gerichte aanpak van FACT.
“Herstel gaat niet over de afwezigheid van klachten, maar over de aanwezigheid van betekenis, ondanks de kwetsbaarheid.”
Van vermijding naar voluit leven
Veel cliënten zijn vastgelopen in experiëntiële vermijding: het krampachtig proberen te ontsnappen aan nare gevoelens, waardoor hun wereld steeds kleiner is geworden. Door psychologische flexibiliteit te trainen, leren ze dat ze de strijd kunnen staken. De energie die vrijkomt, kan naar re-integratie, sociale contacten of dagbesteding.
Praktische toepassing
Een mooie tool om binnen FACT te gebruiken is de Bull’s Eye. Hiermee breng je visueel in kaart hoe het staat op de vier levensgebieden (Werk/Opleiding, Relaties, Persoonlijke groei, Ontspanning) en waar de cliënt in de roos schiet of juist ver verwijderd is van een waarde(n)vol leven.