Herken je dat? Een cliënt zit tegenover je en zit muurvast in een web van overtuigingen. “Ik ben niet goed genoeg”, “Ik moet alles alleen doen”, of “Het wordt toch nooit wat”.
Vaak proberen we als behandelaars deze gedachten uit te dagen. We gaan op zoek naar bewijs tegen de gedachte, of we proberen de cliënt positiever te laten denken. Maar in de ACT-benadering weten we: vechten tegen gedachten is als vechten tegen drijfzand. Hoe harder je trapt, hoe dieper je wegzakt.
Wanneer de strijd de vijand wordt
Dit is het moment van Creatieve Hopeloosheid. Het is niet ‘somber’ of ‘depressief’. Het is het moment waarop we samen met de cliënt tot de conclusie komen dat de strategie die ze tot nu toe hebben gebruikt (vechten, vermijden, beredeneren) simpelweg niet werkt. Het is een vruchtbare bodem voor iets nieuws.
Als de cliënt erkent: “Mijn strijd tegen deze gedachten levert me niets op”, ontstaat er ruimte voor defusie. En dat is precies waar de Overtuigingen Swiper zijn intrede doet.
Van “Is het waar?” naar “Wat doet het?”
De Swiper helpt cliënten om hun overtuigingen niet langer te zien als absolute waarheden, maar als wat ze werkelijk zijn: een stroom van woorden en beelden. Door de overtuigingen in de tool letterlijk naar links of rechts te swipen, gebeuren er drie dingen:
- Afstand: Er ontstaat fysieke afstand. Je kijkt naar de gedachte in plaats van door de gedachte.
- Erkenning zonder strijd: Je ziet de gedachte, je erkent dat hij er is, en je laat hem weer gaan.
- Speelsheid: Het swipen haalt de zwaarte eraf. Het wordt een observatie-oefening.
In de praktijk
In een sessie kun je de Swiper inzetten nadat je de vruchteloosheid van het piekeren hebt besproken. Vraag de cliënt: “Zullen we eens kijken welke ‘passagiers’ er vandaag op je bus zitten? We gaan ze niet bevechten, we gaan ze alleen maar even bekijken.”